Bài giảng Tiếng Việt Lớp 5 (Luyện từ và câu) Sách Kết nối tri thức - Tuần 1, Bài: Từ đồng nghĩa

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tiếng Việt Lớp 5 (Luyện từ và câu) Sách Kết nối tri thức - Tuần 1, Bài: Từ đồng nghĩa

1. I. Nhận xét: 1. So sánh nghĩa của các từ in đậm trong mỗi ví dụ sau: a) Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu. Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Hồ Chí Minh b) Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng. Tô Hoài
2. Nghĩa củ a các từ trong mỗi ý trên giống nhau hay khác nhau? a)Xây dưṇ g - kiến thiết b)Vàng xuôṃ - vàng hoe - vàng liṃ v Kết luận: - Nghĩa của các từ trong mỗi ý trên giống nhau (cùng chỉ một hoạt động, một màu) - Những từ có nghĩa giống nhau như vậy là các từ đồng nghĩa.
3. 2. Thay những từ in đâṃ trong mỗi ví du ̣ trên cho nhau rồi rút ra nhâṇ xét: Những từ nào thay thế đươc̣ cho nhau? Những từ nào không thay thế đươc̣ cho nhau? Vì sao? a)Sau 80 năm giời nô lê ̣làm cho nướ c nhà bi ỵ ếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải kiếnxây d thiếtưṇ g laị cơ đồ mà tổ tiên đã để laị cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kip̣ các nướ c khác trên hoàn cầu. Trong công cuôc̣ kxâyiến dựng thiết đó, nướ c nhà trông mong chờ đơị ở các em rấ t nhiều.
4. Từ xây dựng và kiến thiết có thể thay thế cho nhau được vì nghĩa của các từ ấy giống nhau hoàn toàn (làm nên một công trình kiến trúc, hình thành một tổ chức hay một chế độ chính trị, xã hội, kinh tế).
5. b) Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn, lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm không trông thấy cuống, như những chuỗi tràng hạt bồ đề treo lơ lửng. • Vàng xuộm, vàng hoe, vàng lịm không thể thay thế cho nhau vì nghĩa của chúng không giống nhau hoàn toàn. • vàngVàng xuộm xuộm chỉ màu vàng đậm của lúa chín. • vàngVàng hoehoe chỉ màu vàng nhạt, tươi, ánh lên. • Còn vàngvàng lịmlịm chỉ màu vàng của quả chín, gợi cảm giác rất ngọt.
6. vGhi nhớ : 1. Từ đồng nghiã là những từ có nghiã giố ng nhau hoăc̣ gần giố ng nhau. VD: siêng năng, chăm chi,̉ cần cù, 2. Có những từ đồng nghiã hoàn toàn, có thể thay thế cho nhau trong lờ i nói. VD: hổ, cop̣ , hùm, 3. Có những từ đồng nghiã không hoàn toàn. Khi dùng những từ này, ta phải cân nhắ c lưạ choṇ cho đúng. VD: - Ăn, xơi, chén, (biểu thị thái đô,̣ tình cảm khác nhau đố i vớ i ngườ i đố i thoaị hoăc̣ điều đươc̣ nói đến). - Mang, khiêng, vác, (biểu thi ṇ hững cách thứ c hành đôṇ g khác nhau).
7. III. LUYÊṆ TÂP̣ Bài 1: Xếp những từ in đâṃ thành từ ng nhóm đồng nghiã : Sau 80 năm giờ i nô lê ̣làm cho nướ c nhà bi ̣yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dưṇ g laị cơ đồ mà tổ tiên đã để laị cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo các nướ c khác trên hoàn cầu. Trong công cuôc̣ kiến thiết đó, nướ c nhà trông mong ở các em rất nhiều. Non sông Viêṭ Nam có trở nên tươi đep̣ đươc̣ hay không, dân tôc̣ Viêṭ nam có bướ c tớ i đài vinh quang để sánh vai cùng vớ i các cườ ng quốc năm châu đươc̣ hay không, chính là nhờ môṭ phần lớ n ở công hoc̣ tâp̣ của các em. Hồ Chí Minh + nước nhà - non sông ++ hoànhoàn cầucầu -- nămnăm châuchâu
8. vBài 2: Tìm những từ đồng nghiã vớ i những từ sau đây: đep̣ , to lớ n, hoc̣ tâp̣ . M: đep̣ -xinh Đep̣ : đep̣ đe,̃ đèm đep̣ , xinh, xinh xắ n, xinh tươi, tươi đep̣ , mi ̃ lê,̣ To lớ n: to, to đùng, to tướ ng, to kềnh, vi ̃ đaị, khổng lồ, lớ n, Hoc̣ tâp̣ : hoc̣ , hoc̣ hành, hoc̣ hỏi,
9. v Bài 3: Đăṭ câu vớ i môṭ căp̣ từ đồng nghiã em vừ a tìm đươc̣ ở bài tâp̣ số 2 M: - Quê hương em rấ t đep̣ . - Bé Hà rấ t xinh. • Phong cảnh nơi đây thâṭ mi ̃ lê.̣ /Cuôc̣ sống mỗi ngày môṭ tươi đep̣ . • Em bắ t đươc̣ môṭ chú cua to kềnh. / Còn Nam bắ t đươc̣ môṭ chú ếch to su.̣ • Chúng em rấ t chăm hoc̣ hành. /Ai cũng thích hoc̣ hỏi những điều hay từ baṇ bè.
10. 100123456789 Chọn A, hoặc B, hoặc C. Câu 1 Em hãy chọn ý đúng nhất. A. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau. B. Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa gần giống nhau. C.Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.
11. 100123456789 Chọn A, hoặc B, hoặc C, hoặc D Câu 2 Dòng nào dưới đây là những từ đồng nghĩa? A. hồng, đỏ, thẫm. B. đen đúa, xanh đen, xanh hồ thủy. C. mang, vác, đi, đứng. D. Biếu, tặng, cho, bán.