Kế hoạch bài dạy Toán Lớp 5 Sách Kết nối tri thức - Bài 49: Hình khai triển của hình lập phương, hình hộp chữ nhật và hình trụ (Tiết 1) - Năm học 2024-2025 - Nhữ Thị Luyến

Nội dung tài liệu: Kế hoạch bài dạy Toán Lớp 5 Sách Kết nối tri thức - Bài 49: Hình khai triển của hình lập phương, hình hộp chữ nhật và hình trụ (Tiết 1) - Năm học 2024-2025 - Nhữ Thị Luyến

1. ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN TIÊN LÃNG TRƯỜNG TIỂU HỌC MINH ĐỨC KẾ HOẠCH BÀI DẠY CHUYÊN ĐỀ MÔN TOÁN LỚP 5 Thứ Tư ngày 26 tháng 2 năm 2025 Toán Bài 49: Hình khai triển của hình lập phương, hình hộp chữ nhật và hình trụ ( Tiết 1) I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT: 1. Kiến thức - HS hiểu có thể lập các khối hình học không gian (hình lập phương, hình hộp chữ nhật, hình trụ) dựa vào các hình phẳng. - HS nhận dạng được các hình khai triển đơn giản của hình lập phương, hình hộp chữ nhật và hình trụ. - HS có cơ hội phát triển năng lực sử dụng phương tiện, công cụ học toán; giao tiếp toán học,... 2. Năng lực a/ Năng lực chung - Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động tích cực tìm hiểu hình lập phương, hình hộp chữ nhật và hình trụ. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: xác định được các mặt của khối hình không gian thông qua hình triển khai của hình lập phương, hình hộp chữ nhật và hình trụ. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Có thói quen trao đổi, thảo luận cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ dưới sự hướng dẫn của giáo viên. b/ Năng lực đặc thù - Rèn năng lực tư duy, toán học, thẩm mĩ khoa học. - Thực hiện được các thao tác không gian ở mức độ đơn giản. 3. Phẩm chất. - Phẩm chất chăm chỉ: Ham học hỏi tìm tòi để hoàn thành tốt nội dung học tập. - Phẩm chất trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm với lớp, tôn trọng tập thể. 1
2. * Tích hợp lồng ghép dạy học STem: học sinh làm ra các sản phẩm đơn giản có dạng khối hình hộp chữ nhật, khối hình lập phương và khối hình trụ từ những miếng bìa. Qua đó giáo dục, lồng ghép bảo vệ môi trường. II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 1. Giáo viên: - Máy tính, SGK - Công cụ hỗ trợ cho tiết dạy học 2. Học sinh: - Đồ dùng( bìa, kéo, giấy màu, ) - SGK III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh 1. Khởi động( 2-3’) - Mục tiêu: + Tạo không khí vui vẻ, phấn khởi trước giờ học. + Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập trung. - Cách tiến hành: - Học sinh đọc vè + Học sinh đọc vè về hình học kết hợp vận động ( vận động và đọc theo) Hỏi: Trong bài vè có nhắc đến những hình khối hình Hình hộp chữ nhật, hình nào? lập phương, hình trụ + Em hãy kể một số đồ vật có dạng hình khối đã học HS trả lời: các đồ vật đó có dạng hình hộp chữ nhật, hình lập phương và GV chốt và giới thiệu bài: Các em đã nhận biết được hình trụ như: hộp sữa, các hình khối. Để giúp các em biết và hiểu về hình thùng phi, hộp bánh . khai triển của một hình khối là như thế nào? Cô trò mình sẽ học qua bài học hôm nay: Hình khai triển của hình lập phương, hình hộp chữ nhật, hình trụ. - GV đưa tên bài ( Đây cũng là bài đầu tiên của chủ đề 9: Diện tích và thể tích của một số hình khối. Bài hôm nay cô trò mình - HS ghi tên bài và nhắc sẽ học Tiết 1) lại( 1- 2 em) 2
3. 2. Khám phá: 13-15’ - Mục tiêu: + HS hiểu được có thể lập các khối hình học không gian (hình lập phương hình hộp chữ nhật hình trụ) dựa vào các hình phẳng. + Nắm được hình khai triển của một hình khối là hình có thể gấp lại được hình khối đó - Cách tiến hành: + GV đưa video về cuộc trò chuyện giữa các bạn: - Hs quan sát, lắng nghe Việt, Nam, Mai và rô bốt. Yêu cầu học sinh lắng nghe và ghi nhớ nội dung cuộc cuộc trò chuyện và ghi nhớ yêu cầu của rô bốt( dùng hội thoại và yêu cầu của công nghệ AI) rô bốt. + GV hỏi: Rô bốt đã yêu cầu các em làm gì? Từ các miếng bìa đã cho gấp thành các đèn lồng có + GV: Để giúp các em thực hiện tốt yêu cầu của rô dạng khối hộp bốt, các em sẽ làm việc theo nhóm với các miếng bìa và đồ dùng cô đã chuẩn bị. Các nhóm nhận đồ dùng và thực hiện trong thời gian là 3 phút ( GV bật video màn hình hoạt động của học sinh hoặc HS làm việc nhóm chiếu trực tiếp hoạt động nhóm) - Đại diện các nhóm trình bày mang sản phẩm của HS mang sản phẩm và nhóm mình lên giới thiệu nhận xét các đồ vật có hình trình bày sản phẩm của dạng gì và có thể sử dụng tấm bìa nào để gấp được đồ mình. Các nhóm khác vật đó. chia sẻ( HS chia sẻ, trao đổi về các hình khối gấp được từ các miếng bìa) GV dự kiến thêm các câu hỏi chia sẻ và chốt kiến thức của bài? Câu 1: Những miếng bìa màu vàng trên có thể gấp Hình lập phương được hình nào? 3
4. GV: Vậy ta nói những miếng bìa này là hình khai triển của hình lập phương( chiếu bảng) Vậy hình khai triển của hình lập phương là gì? Hình khai triển của hình lập phương là hình có thể gấp lại được khối lập phương. Câu 2: Còn những miếng bìa màu đỏ có thể gấp được Gấp được hình hộp chữ khối hình gì? nhật? Vậy những miếng bìa màu đỏ trên được gọi là gì? Hình khai triển của hình hộp chữ nhật? ( GV chiếu màn hình) Vậy hình khai triển của hình hộp chữ nhật là gì? - Là hình có thể gấp lại được khối hộp chữ nhật. Câu 3: Những miếng bìa màu xanh thì sao? Những - Gấp được khối hình trụ. miếng bìa đó được gọi là gì? - Gọi là hình khai triển (GV chiếu màn hình) của hình trụ. - Là hình có thể gấp lại Vậy thế nào là hình khai triển của hình trụ? được khối trụ - GV thao tác hình khai triển của hình lập phương, hình hộp chữ nhật, hình trụ qua phần mềm hình học không gian 3D GeoGebra HS quan sát Hình khai triển của một Câu 5: Vậy hình khai triển của một hình khối là gì? hình khối là hình có thể Hình khai triển của các hình khối đó có đặc điểm gì? gấp lại được hình khối đó. ( GV đưa màn hình rô bốt chốt lại kiến thức của bài: - HS nhắc lại( 2- 3 em) Học sinh đọc: 1- 2 em) - HS mở SGK đọc thầm 3. Hoạt động: 15-17’ - Mục tiêu: + HS nhận dạng được các hình khai triển đơn giản của hình lập phương, hình hộp chữ nhật và hình trụ. + HS có cơ hội phát triển năng lực sử dụng phương tiện, công cụ học toán; giao tiếp toán học,... 4
5. Bài 1. ( 3-5’) Tìm miếng bìa là hình khai triển thích hợp với mỗi chiếc đèn lồng. - HS đọc đề bài, cả lớp theo dõi. - GV yêu cầu HS đọc đề bài. - HS làm việc cá nhân - GV yêu cầu học sinh làm việc cá nhân vào phiếu. GV quan sát - HS chữa bài: Gọi 1 HS lên thao tác - HS lên nối trực tiếp trên màn hình lại cách nối trực tiếp trên màn - Các bạn nhận xét, chia sẻ cách làm bài hình( Tương tác trực tiếp trên màn - Lắng nghe, (sửa sai nếu có) hình- sử dụng công cụ bút vẽ để nối) Dự kiến câu hỏi? Là hình khai triển của hình lập phương, Câu 1: Các hình A, B, C được gọi là hình hộp chữ nhật, hình trụ gì? Câu 2: Các hình đó có đặc điểm gì? - HHCN: Có các mặt là hình chữ nhật -HLP: Các mặt là hình vuông bằng nhau -Hình trụ: có 2 mặt đáy là hình tròn đối nhau Bài 2. (2-3’) Chọn câu trả lời đúng. Rô-bốt dùng miếng bìa nào dưới đây để làm chiếc đèn hình con cá. - GV mời HS đọc yêu cầu bài, GV đưa đề bài màn hình - 1 HS đọc yêu cầu bài, cả lớp theo dõi 5
6. - Học sinh làm việc nhóm - HS làm việc nhóm suy nghĩ lựa chọn đáp án đúng. - Gọi các nhóm nêu đáp án, giải thích - Các nhóm nêu đáp án và giải thích cách cách làm bài làm bài, chia sẻ, nhận xét. GV chốt đáp án đúng( C) điền các mặt - HS giải thích : Hình C là hình khai triển 1,2,3,4,5,6, đặt thêm câu hỏi chia sẻ: của hình hộp chữ nhật. ( mặt 1- 2 không + Hình C được gọi là gì? Em nhận xét nằm liền kề nhau mà cách nhau 1 mặt. Mặt gì về hình khai triển đó. 1- 3- 2 - 4 là 4 mặt xung quanh, còn mặt 5- 6 là hai mặt đáy)/ - GV gọi học sinh lên gấp miếng bìa - HS lên gấp 2 miếng bìa và nhận xét trên phần mềm hình học không gian + Miếng bìa B gấp vào được hình hộp chữ 3D GeoGebra B, D xem có gì đặc biệt nhật thiếu 1 mặt + Miếng bìa D gấp lại được hình hộp chữ nhật thiếu 2 mặt đáy GV hỏi: - Hình có đủ 6 mặt, hình thiếu 1 mặt, hình Câu 1: Vậy khi khai triển hình hộp thiếu 2 mặt chữ nhật thường xảy ra những trường Bể bơi, ống nhòm . hợp nào? Em hãy lấy ví dụ đồ vật trong thực tế - GV đưa thêm một số hình khai triển của hình hộp chữ nhật. CH1: : Em có nhận xét gì về các mặt - Hai mặt đối nhua không nằm liền nhua của hình khai triển: mà cách nhau 1 mặt CH2: So sánh 2 mặt đối nhau - Có diện tích và chu vi bằng nhau. CH3: Qua BT2 từ những miếng khác nhau muốn gấp lại để được đồ vật có Xác định hình dạng của khối hộp và chọn dạng khối hộp em cần chú ý điềm gì? hình khai triển của khối hộp đó. Bài 3.( 3-4’) Chọn câu trả lời đúng. Hình nào dưới đây là hình khai triển của hình trụ. 6
7. - GV mời HS đọc yêu cầu bài. - 1 HS đọc yêu cầu bài, cả lớp theo dõi - GV mời HS làm bài tập cá nhân vào - HS làm bài tập cá nhân vào vở. vở. - HS nói nhóm đôi cho nhau nghe - Gọi HS trả lời( Chọn đáp án) Đáp án: C. HS giải thích cách làm: HS - GV nhận xét tuyên dương (sửa sai) giải thích: Vì hình trụ có hai mặt đáy là 2 - HS chia sẻ hình tròn giống nhau, đối nhau. Trong các hình trên, hình A 2 hình A có 2 hình tròn ở cùng 1 phía. Hình B có 1 hình tròn. Hình D có 3 hình tròn nên đáp án đúng là hình C. - GV hỏi Vậy hình C được gọi là gì? - Hình khai triển của hình trụ. Có 2 hình Hình khai triển của hình trụ là gì? tròn giống nhau đối nhau. - GV thao tác trực tiếp trên phần - HS quan sát mềm GeoGebra hình A và hình B CH: Em có nhận xét gì về khối hình Hình A: 2 hình tròn chồng lên nhau được gấp lại: Hình B: Thiếu 1 mặt đáy. CH: Em hãy lấy ví dụ đồ vật có dạng ống bơ, hộp bút . khối trụ thiếu 1 mặt đáy. CH: Vậy em có nhận xét gì về mặt 2 mặt đáy là hình tròn giống nhau, ở các đáy của hình khai triển hình trụ vị trí khác nhau nhưng phải đối nhau. Bài 4.(3-5p) Rô-bốt có tấm bìa như hình bên. Hỏi Rô-bốt có thể gấp được hình nào dưới đây? - GV đưa video( dùng AI) về yêu cầu - HS theo dõi. của rô bốt GV hỏi: Rô bốt yêu cầu gì? Hỏi xem rô bốt gấp được hình nào? Trong thời gian 60 giây đưa đáp án bằng thẻ 7
8. - GV tổ chức cho HS chơi theo yêu cầu của rô bốt. - Miếng bìa có 6 mặt , 2 mặt cùng màu - HS đưa đáp án, nhận xét, chia sẻ không nằm liền kề nhau mà cách nhau 1 cách tìm ra đáp án đúng mặt. + Hình A 2 mặt màu đỏ liền nhau. Hình B các mặt đều màu xanh. Hình C có 2 mặt màu xanh liền nhau. Chỉ có hình D là đúng yêu cầu. Đáp án đúng là hình khai triển của hình D - GV đưa video rô bốt giải thích cách - HS đối chiếu kết quả làm bài( dùng AI) GV hỏi: Vậy miếng bìa của rô bốt - Đặc điểm: Các mặt đêu là hình vuông, được gọi là gì? Hình khai triển đó có hai mặt liền nhau không cùng màu. đặc điểm gì? Vậy khi gấp một miếng bìa thành - Quan sát đặc điểm của miếng bìa đó khối hình em cần lưu ý gì? xem nó là hình khai triển của khối hình nào? GV chốt: Như vậy các em đã vừa Vận dụng kiến thức về hình khai triển của hoàn thành xong các bài tập của hình lập phương, hình hộp chữ nhật và phần Hoạt động trong bài học hôm hình trụ . nay. Các em đã vận dụng nững kiến thức gì để hoàn thành các bài tập một cách đúng nhất. 4. Củng cố, dặn dò(2- 3p): Trải nghiệm trên phần mềm hình học không gian 3D GeoGeBra - Mục tiêu: + Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung. Trải nghiệm trên phần mềm hình học không gian 3D + Hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Qua đó HS có cơ hội phát triển năng lực lập luận, tư duy toán học và năng lực giao tiếp toán học. - Cách tiến hành: GV yêu cầu các nhóm trải - HS trải nghiệm khai triển và gấp nghiệm khai triển và gấp khối hình trên phần hình trên phần mềm mềm hình học không gian 3D GeoGeBra GV hỏi: Em vận dụng kiến thức về khai triển - Đèn lồng, hộp bút, .. hình khối để làm được các đồ vật gì trong thực tế 8
9. GV: Giao dự án về nhà: Vậy các nhóm về nhà sưu tầm và tạo các sản phẩm, đồ dùng có dạng khối hộp có tác dụng và ích lợi cho bản thân và trong thực tế để giờ học sau chúng ta cùng thực hành làm các đồ vật đó. - Học sinh hát bài: Em yêu giờ học Toán IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY: .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... TT Tiên Lãng, ngày 26/2/2025 BAN GIÁM HIỆU KÍ DUYỆT Giáo viên Nhữ Thị Luyến 9